Beschrijving

De Kapellekensbaan

Boek
Nederlands
Uitgegeven
door Athenaeum-Polak & Van Gennep in
Samenvatting
De levensgeschiedenis van een arbeidersmeisje ten tijde van de opkomst van het socialisme in Belgie͏̈.

Recensie

Redactie/TB.
In de trieste levensgang van het Belgische volksmeisje Ondine weerspiegelt zich alle ondeugd van een kapitalistische maatschappij. Dit thema wordt bovendien benadrukt in tussengelaste anekdotes en commentaren. Een gecompliceerd verhaal waarin de schrijver gestalte geeft aan zijn afschuw voor onze kwasi-christelijke samenleving. Achter alle rauwheid schuilt de deernis met de scherpgeobserveerde underdog. Eigenzinnig taaleigen; kleine letter. Deze editie is half zo dik als de 19e druk door de andere (witte) papiersoort.
© NBD Biblion
In zijn nawoord bij Mijn kleine oorlog stelde Boon-onderzoeker Kris Humbeeck dat het werk kon gezien worden als een soort proloog op De Kapellekensbaan. Het werk was inderdaad een breuk met de traditionele romanconceptie, waaraan ook Boon tot dan schatplichtig was geweest: weg auctorieel ik, weg romanstructuur.

Zoals bekend doet in De Kapellekensbaan een zeker Boontje het relaas van Ondine in 1800-en-zoveel, daarbij regelmatig bezoek en commentaar krijgend van zijn vrienden, de kantieke schoolmeester, mossieu colson van tminnesterie en Boons alter ego, de dagbladschrijver johan janssens, en nog enkele anderen. De dagbladschrijver kwakt in deze bak mortel daarenboven ook zijn versie van het reinaert-verhaal. Het wordt "een plas, een zee, een chaos", waar geen plaats meer is voor romantiek of idealisme.

In het nawoord van Kris Humbeeck en Bart Vanegeren wordt kort ingegaan op de receptie van het werk en de verschillende leeswijzen waaraan het boek in het verleden werd onderworpen. Zelf zien ze in deze 'illegale roman' een "eenmansguerrilla tegen een zichzelf overlevende, gevaarlijk-gekke burgerlijke orde". Ze wijzen erop dat Boon daarvoor op zoek gaat naar een andere schrijfwijze, een die zijn zelfopgelegde rol als 'seismograaf' recht aandoet. Zo kiest hij voor een open romanvorm, met een mijmerend 'ge'-personage dat zich beperkt tot registratie. Boons mening zelf is niet meer van belang. De schrijver wordt zo een soort analyticus op zoek naar het politiek onbewuste van zijn tijd. De roman een uitermate open structuur.

Op veel begrip kon deze vorm niet rekenen bij publicatie. Ook de verkoopcijfers van De Kapellekensbaan zijn aanvankelijk allerbelabberdst. Pas de -- uitgedunde -- paperbackversie begint aan een gestage opmars. Voor deze versie had Boon op verzoek van de uitgever 49 hoofdstukjes geschrapt wegens 'gedateerd' of 'autobiografisch'. De uitgave van 1979 herstelt het werk in ere. De voorliggende versie is een gecorrigeerde versie van de eerste druk uit 1953: er werd rekening gehouden met verspreide voorpublicaties en nog beschikbare delen van het manuscript. Een jubileumeditie naar aanleiding van de 50e verjaardag van het boek. [Kris Lauwerys]
Copyright (c) Vlabin-VBC20031231http://www.deleeswolf.be