Beschrijving

Zij en haar

Boek
Nederlands
Uitgegeven
door Davidsfonds in
Samenvatting
Eve merkt dat zij meer voelt voor meisjes dan voor jongens. Zij zoekt verkering met Tibo, maar dat gaat helemaal verkeerd als schoolgenote Céline in beeld komt. Vanaf ca. 15 jaar.

Recensie

Redactie
Ondanks dat de 15-jarige Eve verkering heeft met Tibo, merkt zij dat zij seksuele gevoelens krijgt bij de gedachte aan schoolgenote Céline. Eerst durft zij er niet voor uit te komen, maar Céline helpt haar daar overheen. Ze vertelt het haar klasgenoten en haar ouders die de mededeling als iets normaals accepteren waarna Eve met haar vriendin niet langer stiekem hoeft te doen en tenslotte gaat samenwonen met Céline. Huis- tuin en keukenverhaal waarvan alleen het thema, verliefd worden op iemand van dezelfde sekse, vernieuwend genoemd mag worden. Maar het feit dat er geen enkele weerstand is bij klasgenootjes en ouders doet weinig recht aan de realiteit. Veel aandacht gaat uit naar de seksuele kant: masturbatiescenes en vrijpartijen tussen beide vriendinnen worden vrijmoedig beschreven. Doelgroep is vooral het pubermeisje van 14-16 jaar. Storend is de verhaallijn over de inbraken die helemaal niets met het thema te maken heeft. De paarse kaft met twee opengewerkte gaten (de rondjes van het vrouwenteken) waarin de titel staat, is opvallend.
© NBD Biblion
Zij en haar is het verhaal van de vijftienjarige Eve die ontdekt dat ze lesbisch is. Vooraleer ze dit aanvaardt, gaat ze door een proces van ontkenning, van uitproberen of ze toch niet hetero is en van aarzelen om zich te outen. Geheime afspraakjes met haar drie jaar oudere vriendin Céline bespoedigen het proces.

Opnieuw heeft Dirk Bracke een trendy onderwerp aangeboord. Opnieuw kan je hem niet aanwrijven dat hij zijn huiswerk niet gemaakt heeft. Researchwerk en gesprekken met holebi-jongeren gaven hem inzicht in alle aspecten van hun problemen en die heeft hij netjes op een rij gezet. Maar ik maak wel enkele bedenkingen.

Het verhaal start wanneer Eves beste vriendin Margaux voor haar ogen doodgereden wordt. Naarmate ze ouder wordt, merkt Eve dat ze Margaux meer mist dan haar andere klasgenoten. Met weemoed denkt ze terug aan hun kindertijd. Niets wijst er in haar herinneringen op dat de vriendschap tussen de twee meisjes de kiemen van een diepere relatie in zich draagt. Ook de kinderlijke verkleedpartijtjes niet, want die zijn te onschuldig om als hint te dienen. Het is voor Eve én voor de lezer dan ook even schrikken, en genant, wanneer Eve post mortem over Margaux gaat fantaseren. In Eves fantasie is het Margaux die haar ontmaagdt, niet Tibo met wie ze een kortstondige relatie uitprobeert. Aan een psychologische duiding waagt Bracke zich niet, het blijft bij oppervlakkige vaststellingen.

Na Tibo komt trouwens vrijwel onmiddellijk Tim, want Eve wil duidelijk uittesten of ze echt niet op jongens valt. Pijnlijk voor Tibo en Tim en volstrekt overbodig voor het verhaal.

Tussen Eves experimenten door ontwikkelt zich een mysterieuze geschiedenis rond Tibo. Op hem, ook al een vriendje uit de kindertijd, is uiterlijk niets aan te merken. Behalve dan dat Eve hem 's nachts af en toe aantreft met een rol vuilniszakken op zijn bagagedrager én in het gezelschap van haar vriendin Britt. Met haar is er ook al iets mis, want zij kan haar vriendinnen van tijd tot tijd op dure shampoos en geurtjes trakteren. Natuurlijk ga je dit nevenverhaal, waarvan je gauw genoeg de ware toedracht snapt, op zijn functionaliteit toetsen. Bracke gebruikt het om een ongenuanceerde uitspraak van Eves vader over Roemeense en Albanese dievenbendes te doorprikken en om aan te tonen dat een oordeel vlug gevormd is. De link met Eves verhaal is evident. Maar moest hij daarvoor zo'n vergezocht en door de betrokkenen nogal losjes opgevat boevenverhaal opdissen?

Volgende bedenking. Bracke zet meerdere keren een treffend tableau vivant van Eves vriendinnengroepje in de tennisclub neer. Hun gesprekken bouwt hij in de loop van het verhaal keurig op, van luchtig naar aarzelend en ten slotte stokkend, naargelang de wederzijdse bewustwording. Maar wat houden die gesprekken in? Borsten, jongens, wie met wie gaat of een oogje heeft op welke jongen, hoe je masturbeert, hoe ze het met hun vriendje, i.c. vriendin doen. Is dit alles? Is de basis van de liefde tussen Céline en Eve dan ook zo dun? De mooie beelden van de eerste oogcontacten en trillende antennes verwateren en leiden tot weinig meer dan handje vasthouden en vrijpartijen. En ja, met de belofte van een bezoek aan Margaux' graf. Wat domineert in Brackes verhaal is breed uitgesmeerde fysieke aantrekkingskracht, niet de diepere gevoelens die inherent zijn aan de liefde.

Een laatste bedenking. Eve worstelt met aanvaarding en later met haar 'outing' Opnieuw legt Bracke keurig de verschillende stappen van het proces bloot. Hij toont Eve als een toegewijde babysitter en een alerte mentale coach van jonge tennisspelers. Zo bereidt hij haar ontreddering over een kinderloos leven voor. Maar geen nood, de praktische oplossing ligt voor de hand: de spermabank! Emoties hieromtrent hoeven nog niet aan de orde te zijn. En de outing? Ah, als je na enige pro forma strubbelingen ook zo'n begrijpend vriendengroepje én bovenal begrijpende ouders hebt. Niks aan toch?

Ik ben me ervan bewust dat de exemplaren van Zij en haar als zoete broodjes over de toonbank zullen gaan. Dirk Bracke boort immers een taboe aan en praat er open -- en vooral bloot -- over. De flitsende hardroze kaft zal ook wel zijn steentje bijdragen. Ik wil ook aannemen dat Bracke ter goeder trouw is en niet bewust op sensatie uit is. Zijn voorbereidende contacten met holebi-jongeren sieren hem. Maar hij heeft het huiswerk van een reporter gemaakt, het graafwerk van een auteur heeft hij overgeslagen. Verder dan een voorstelling van de fysieke kant van de (lesbische) liefde is hij niet geraakt. [Jet Marchau]
Copyright (c) Vlabin-VBC20041231http://www.deleeswelp.be