Beschrijving

Wat nu, kleine man?

Boek
Nederlands
Uitgegeven
door Cossee in
Samenvatting
Tijdens de grote economische crisis die in Duitsland vooraf gaat aan de machtsovername door de Nazi's, komt het geluk van een pasgetrouwd stel zwaar onder druk te staan.

Recensie

J. IJbema
Tijdens de grote economische crisis die in Duitsland vooraf gaat aan de machtsovername door de Nazi’s komt het geluk van een pasgetrouwd stel zwaar onder druk te staan. Na de geboorte van een kind en het ontslag van de man - slachtoffer van een reorganisatie - wordt hun financiële positie steeds nijpender en verhuizen ze noodgedwongen naar een tuinhuisje in een voorstad van Berlijn. Door het sterke karakter van de vrouw en het vasthouden aan een integere levenswijze blijft er hoop op enig privé-geluk. Qua stijl en personages weliswaar wat gedateerd (en ook zeker niet zo spannend als het in 2010 verschenen 'Alleen in Berlijn'), maar toch een authentieke roman met actualiteitswaarde over de worsteling van de kleine man die de dupe is van de heersende maatschappelijke context en niet in staat is het lot in eigen handen te nemen. Bij verschijning in 1932 een Europees publiekssucces. Ongewijzigde herdruk van een herziene en gecomplementeerde vertaling die licht leest. Kleine druk.
© NBD Biblion
Wat nu, kleine man? beschrijft het gevecht van de gewone man die zich gedurende de crisis van de jaren dertig van de vorige eeuw staande moest zien te houden. Laat ik vooropstellen dat ik een zeker wantrouwen koester jegens boeken die zo nodig gehyped moeten worden omdat ze ineens weer actueel zouden zijn. Alsof de huidige crisis te vergelijken zou zijn met de wereldwijde rampspoed die op de beurskrach van 1929 volgde. Desalniettemin is Wat nu, kleine man? een heel lezenswaardig boek, vooral door de vlotte en filmisch aandoende stijl van Hans Fallada.
We volgen de hoofdpersonen Pinneberg en Engeltje in hun nooit aflatende strijd om het hoofd boven water te houden. Er is een kind op komst en de Pinnebergs gaan gebukt onder een hoge huurlast en de voortdurende dreiging van baanverlies. Als ze de huur voor de kamer in Pinnebergs ouderlijke huis niet meer kunnen ophoesten, proberen ze in Berlijn hun geluk te beproeven, maar ook daar zijn ze overgeleverd aan huisjesmelkers en elleboogwerkers in de verkoopbusiness. Slechts één vriend heeft Pinneberg, de schuinsmarcheerder en nudist Heilbutt, maar deze wordt ontslagen wegens naaktloperij. Dan komt Pinneberg nog meer onder druk te staan om het dagelijkse verkoopquotum van pakken en jassen te halen. Uiteindelijk wordt hij toch ontslagen, omdat zijn concurrent Kessler de chef heeft ingefluisterd dat hij in een stormafdeling van de nazi's zou zitten. Daarna zet de sociale neergang in, want er blijft voor Pinneberg niets anders over dan steun te trekken en Engeltje uit kousen stoppen te sturen. Gelukkig biedt Heilbutt uitkomst: hij regelt een tuinhuisje, waar ze gratis kunnen wonen. Maar de armoedeval is onvermijdelijk. Een onbetwist dieptepunt volgt wanneer Pinneberg tijdens een opstootje door een politieagent nogal ruw wordt aangespoord om door te lopen vanwege zijn armoedige uiterlijk. 'Armoede betekent niet alleen ellende. Armoede is ook strafbaar. Armoede is een schandvlek. Armoede maakt je verdacht.'
Ik denk dat vandaag veel mensen, die noodgedwongen de voedselbanken bezoeken, zich hierin zullen herkennen.Wat nu, kleine man? is niet vergelijkbaar met Fallada's weergaloze roman Alleen in Berlijn, waar gewone mensen tot een heldendaad in staat blijken. Er is niets heldhaftigs in deze roman; de mensen die erin rondwaren, zijn stuk voor stuk saai, kleurloos en benepen. Af en toe wordt het mij te realistisch, met uitvoerige beschrijvingen van Engeltjes gereken om aan het einde van de maand rond te komen. Maar er wordt hier voorwaar een adequaat tijdsbeeld geschetst — van toen en van nu. [Jolies Heij]
Copyright (c) Vlabin-VBC20120430http://www.deleeswolf.be